Photo: Πάνος Κοκκινιάς

Τι διαβάζεις αυτή την εποχή, Κατερίνα Γρέγου;

Η ιστορικός τέχνης, μουσειολόγος και επιμελήτρια μοιράζεται με τα Νέα της Τέχνης τα αναγνώσματα που της κρατούν συντροφιά αυτό το φθινόπωρο και εξομολογείται πως διαβάζει πάντα 4 -5 βιβλία ταυτόχρονα.

Tim Jackson «Prosperity without Growth»

Σε αυτό το πολύ επίκαιρο βιβλίο, ο οικολογικός οικονομολόγος Tim Jackson επιχειρηματολογεί ενάντια στη συνεχιζόμενη οικονομική ανάπτυξη στις ήδη ανεπτυγμένες χώρες. Ο συγγραφέας παραθέτει ένα αξιόπιστο όραμα για το πώς η ανθρώπινη κοινωνία μπορεί να ανθίσει εντός των οικολογικών ορίων ενός βεβαρημένου πλανήτη, με περιορισμένους φυσικούς πόρους. Η εκπλήρωση αυτού του οράματος είναι πολύ απλά, το πιο επείγον ζήτημα της εποχής μας.

Jaron Lanier «Ten Arguments to Delete Social Media Accounts»

O Lanier προσφέρει ισχυρά επιχειρήματα κατά των διαδικτυακών πλατφορμών τύπου Twitter, Facebook, Instagram και υπέρ της διαγραφής μας από αυτές. Επισημάνει την τάση τους να βγάζουν τα χειρότερα της ανθρώπινης φύσης, να διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα και τον πολιτικό διάλογο, να σπείρουν fake news, να μας ξεγελούν με ψευδαισθήσεις δημοτικότητας και επιτυχίας, να μπουρδουκλώσουν τη σχέση μας με την αλήθεια, και να μας αποσυνδέουν από την πραγματική επαφή με τους άλλους ανθρώπους. Και φυσικά κριτικάρει το πως οικειοθελώς «παραδώσαμε» την ιδιωτικότητα μας και μετατρέψαμε τους εαυτούς μας σε εμπορεύσιμες, εκμεταλλεύσιμες και κερδοφόρες «μονάδες» για τους τεχνολογικούς γίγαντες.

Philip Mansel «The Levant – Splendour and Catastrophe on the Mediterranean»

Στην συναρπαστική ιστορία των τριών κυρίαρχων πόλεων του Λεβάντε – Σμύρνη, Αλεξάνδρεια και Βηρυτός – ο Μάνσελ αναλύει «αυτό το ελιξίριο συνύπαρξης μεταξύ Μουσουλμάνων, Χριστιανών και Εβραίων την οποία ο κόσμος λαχταρά σήμερα». Το βιβλίο περιλαμβάνει ένα πλούσιο «καστ» χαρακτήρων από τους εφευρετικούς, εργατικούς, ανοιχτόμυαλους, κοσμοπολίτες έως τα παρακμιακά, σκοταδιστικά, βίαια και σκληρά στοιχεία της ίδιας κοινωνίας. Αποτελεί όμως και μια νηφάλια προειδοποίηση όσον αφορά τη σημερινή εποχή του ισλαμικού φονταμενταλισμού και του υπερ-εθνικισμού. Ίσως αντί της παγκοσμιοποίησης να έπρεπε να μιλάμε πάλι για τον κοσμοπολιτισμό;

Roger Hardy «The Poisoned Well: Empire and its Legacy in the Middle East»

Σχεδόν πενήντα χρόνια αφότου η Βρετανία και η Γαλλία εγκατέλειψαν τη Μέση Ανατολή, η προβληματική κληρονομιά της κυριαρχίας τους, και ό διχασμός που έσπειραν, συνεχίζει. Για να κατανοήσουμε τις σημερινές συγκρούσεις και κρίσεις, πρέπει να κατανοήσουμε πώς ο δυτικός ιμπεριαλισμός διαμόρφωσε την περιοχή και το μέλλον μεταξύ του 1917 και του 1967. Ο Ρότζερ Χάρντι αποκαλύπτει μια αυτοκρατορική ιστορία που εκτείνεται από τη Βόρεια Αφρική έως τη νότια Αραβία και που σπείρει τους σπόρους των μελλοντικών συγκρούσεων. Το βιβλίο φωτίζει τη δημιουργία της σύγχρονης Μέσης Ανατολής, επισημαίνοντας τα μεγάλα δράματα της  περιοχής όπως η κρίση του Σουέζ, ο Αλγερινός πόλεμος της ανεξαρτησίας, το Παλαιστινιακό ζήτημα.

Και παρόλο που μ’ ενδιαφέρει πολύ η ιστορία και τα σύγχρονα κοινωνικο-πολιτικά θέματα, μου αρέσει να «ξεφέυγω» μέσω ενός καλού μυθιστορήματος, όπως το βιβλίο που διαβάζω τώρα του Julian Barnes «The Noise of Time», ένα εξαιρετικό ιστορικό μυθιστόρημα σχετικά με την μάχη του Ρώσου συνθέτη Ντμίτρι Σοστακόβιτς με τη συνείδηση του υπό το καθεστώς του Στάλιν· η μέσω της μαγείας της ποίησης. Τώρα ξαναδιαβάζω την ποιητική συλλογή της Κικής Δημουλά, «Εκτός Σχεδίου», που για μένα χωρίς αμφιβολία είναι η σπουδαιότερη ποιήτρια της μεταπολεμικής Ελλάδας· μικρά καθημερινά αλλά πολύτιμα συμβάντα της καθημερινής ζωής και της μνήμης αποδίδονται με τον δικό της μοναδικό τρόπο γραφής, που συγκινεί ιδιαίτερα με την ευαίσθητη διεισδυτικότητα και παρατηρητικότητα της ποιήτριας.