Το σινεμά ως εικαστικό γεγονός: Ευθύμης Kosemund Σανίδης, Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τ. 248 των Νέων της Τέχνης (15 Ιανουαρίου 2020)

Στα πλάνα τους, τα όρια μεταξύ κινηματογραφικής και εικαστικής δημιουργίας γίνονται δυσδιάκριτα. Λίγο πριν από τη συμμετοχή τους στο περίφημο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους του Clermont-Ferrand, δύο σκηνοθέτες της νεότερης γενιάς εκθέτουν τις σκέψεις και τις επιρροές τους.

Ευθύμης Kosemund Σανίδης

Χάρη στον πατέρα μου εκτέθηκα από παιδί σε μια μεγάλη γκάμα ταινιών. Δεν συνάντησα το σινεμά ως κάτι ιερό, αλλά ως αβίαστη ανάσα. Όλα έβρισκαν τη θέση τους σε φυσική ροή: ένα ανάποδο χαμόγελο του Σταλόνε είχε τις ίδιες πιθανότητες να με κερδίσει με μια φωτιά δίπλα σε νερό στον Ταρκόφσκι, μία ατάκα του Βέγγου, τον αισθησιασμό του Ναγκίσα Όσιμα. Παράλληλα έχω μια μανία με τη ζωγραφική, οπότε στις ταινίες μου υπάρχουν άμεσες αναφορές. Ο πίνακας «Η προέλευση του κόσμου» γέννησε ένα σημαντικό πλάνο στην ταινία μου «Άκτιστο φως».

Προσπαθώ να κάνω σινεμά όσο πιο ελεύθερα γίνεται, να συγκεντρωθώ σε αυτό που με συγκινεί. Οι ταινίες που με αγγίζουν ανήκουν σε ένα σινεμά που πεθαίνει, που δυσκολεύεται να υπάρξει στην εμπορευματοποίηση του μέσου. Κι όμως, χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ μια μεταφυσικότητα στον τεχνοκρατικό απομαγεμένο κόσμο που έχουμε κατασκευάσει. Αλλά με μια νέα γλώσσα που δεν ξέρω πώς μοιάζει αλλά που την αναζητώ.

Ο κύκλος του ήλιου γύρω από τη Γη είναι μία αφήγηση θανάτου και αναγεννήσεων. Είχα την τύχη να συνεργαστώ εξαρχής με τον φωτογράφο Χρήστο Βουδούρη. Αγαπάμε και οι δύο το σκοτάδι περισσότερο από το φως. Μερικές φορές μπορεί να είναι πολύ αποκαλυπτικό για την αφήγηση ή τις φαντασιώσεις των θεατών. Δίνει το χώρο για παράνομες σκέψεις, με τη λεβινική έννοια. Κάπως ειρωνικά, σαν ένας λευκός καμβάς. Η εμπειρία του κινηματογράφου είναι φως μες στο σκοτάδι. Είναι η αρχή κάθε δράματος. Το σούρουπο και το λυκαυγές είναι in transit ζώνες που μου προκαλούν μια απέραντη μελαγχολία, αφού ακόμα τίποτα δεν έχει τελειώσει οριστικά αλλά ξέρεις πως σε ελάχιστα λεπτά όλα θα είναι παρελθόν.

Συχνά νιώθω πως έχω γεννηθεί γέρος. Σκέφτομαι συχνά το θάνατο, τι θα σήμαινε να πεθάνω, πώς θα νιώθω όταν θα έχω γεράσει, τι σκέφτονται οι πολύ ηλικιωμένοι άνθρωποι που βλέπω στο δρόμο, πώς θα είναι όταν χάσω τους γονείς μου, το θάνατο διάσημων που ήξερα μέσω του έργου τους. Παλιότερα με προβλημάτιζαν έντονα, τώρα έχω συμφιλιωθεί με αυτές τις σκέψεις.

Συμμετέχει στο Φεστιβάλ του Clermont-Ferrand με την ταινία «Όλες οι φωτιές η φωτιά».

Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη

Αυτό που με οδήγησε στον κινηματογράφο ήταν όλα και τίποτα. Τα άστρα και οι σκόρπιες σκέψεις από εδώ και από εκεί. Οι επιρροές μου είναι οι χιλιάδες λέξεις που έχω διαβάσει σε βιβλία, περιοδικά, πινακίδες, υποτίτλους ταινιών. Οι λέξεις μέσα σε φράσεις ανθρώπων μου που έχω αγαπήσει και ξεχάσει, οι φράσεις ανθρώπων μέσα σε όνειρα που δεν έχουν ειπωθεί ποτέ. Και η μουσική φυσικά. Τελευταία ακούω τους ηλεκτρονικούς ήχους του Mamman Sani από τη Νιγηρία.

Διαχειρίζομαι τα σύμβολα με τρόπο ενστικτώδη. Μου αρέσει να τα χρησιμοποιώ όχι απαραίτητα λογικά, αλλά σαν ένα παιδί που του έδωσαν ένα κουτί με μαρκαδόρους και μουτζουρώνει τα χέρια του ανακατεύοντας τα χρώματα και αφήνει ανάκατες στάμπες πάνω στο μουσαμά. Μου αρέσουν τα μουτζουρωμένα αρχέτυπα. Αισθάνομαι ότι μέσα από αυτά μπορώ να συναισθανθώ καλύτερα τους ήρωές μου. Ο ξένος, ο φύλακας, η γριά, η όμορφη νεαρή, το νερό, οι φοίνικες, όλα αυτά μπορεί να είναι εξίσου συμβολικά, όπως και εξίσου σάρκινα. Το τέλος του κόσμου μπορεί να είναι ο θάνατος του θεού ή μια μικρή παρεξήγηση στην παραγγελία μιας τούρτας γενεθλίων.

Πολλές φορές οι εικόνες αποτελούν για μένα αφετηρία για την ίδια την ταινία. Ας πούμε, στο «Washingtonia», η ταινία ξεκίνησε επειδή ονειρεύτηκα τον μακρύ λαιμό μιας καμηλοπάρδαλης να προσπαθεί να εισβάλλει στο σπίτι μου από το παράθυρο. Η σύνθεση της εικόνας για μένα δεν αποτελεί κάτι πολύ διαφορετικό από την ίδια τη δραματουργία.

Η μεταφυσική στις ταινίες μου ξεπηδά από τη φυσική, από τις υπόλοιπες φυσικές διαστάσεις που βρίσκονται δίπλα μας και όχι από κινήματα και περιόδους. Η μεταφυσική είναι ο ψίθυρος των κοντινών μας πραγμάτων.

Συμμετέχει στο Φεστιβάλ του Clermont-Ferrand με την ταινία «Electric swan».

Ξεκλειδώστε έναν κόσμο γεμάτο Τέχνη!Γίνετε τώρα συνδρομητές, για να μαθαίνετε τα πάντα γύρω από τον πολιτισμό στην Ελλάδα και διεθνώς.

Επιλέξτε ένα από τα παρακάτω πακέτα συνδρομών: 

  • - Combo €50/έτος
  • - Print €30/έτος
  • - Website €20/έτος
Περισσότερα