Το περίπτερο της γκαλερί White Cube στην West Bund Art & Design 2020.©White Cube

Shanghai Art Week: Επιστροφή στην κανονικότητα;

Τα πρώτα μεγάλα διεθνή art fair έγιναν στην Κίνα δια ζώσης μετά από μήνες αποκλεισμών. Ευρωπαϊκές και Αμερικάνικες γκαλερί πήραν ανάσα κανονικότητας στις φουάρ τις Σαγκάης: διαφαίνεται άραγε η επιστροφή στην προ κορονοϊού εποχή;

Μετά από σχεδόν 8 μήνες lockdown και τους παγκόσμιους ταξιδιωτικούς περιορισμούς που οδήγησαν στην ακύρωση σχεδόν όλων των φουάρ τέχνης, πραγματοποιήθηκαν στη Σαγκάη οι πρώτες μεγάλες διοργανώσεις με φυσική παρουσία επισκεπτών και εκθετών.  Στο πλαίσιο της Shanghai Art Week στα μέσα Νοεμβρίου οι οργανωτές του ART021 και του West Bund Art & Design με μία τολμηρή κίνηση σηματοδότησαν την επανεκκίνηση των πωλήσεων σε φυσικό χώρο. Τα 2 art fair είναι τα μεγαλύτερα της Σαγκάης, και από τα πιο πετυχημένα της Κίνας, ενώ ήταν τα πρώτα διεθνούς εμβέλειας που άνοιξαν τις πόρτες τους στο κοινό μετά τον Μάρτιο. Παρά το γεγονός ότι εκθέτες από το εξωτερικό όφειλαν να φτάσουν στη Σαγκάη 15 μέρες πριν την έναρξη και να μπουν σε καραντίνα σε ειδικά ξενοδοχεία για 2 εβδομάδες, σημαντικές γκαλερί από όλο τον κόσμο συμμετείχαν και εντέλει αποζημιώθηκαν για τον κόπο τους. Η μεταφορά των έργων ήταν επίσης αρκετά περίπλοκη καθώς έπρεπε να προγραμματιστεί πολύ πριν και να πραγματοποιηθούν ειδικές απολυμάνσεις. Βέβαια, με δεδομένες τις σχετικά χαμηλές πωλήσεις της προηγούμενης περιόδου οι γκαλερί είχαν αρκετό στοκ καλών έργων και ειδικά έργων που δεν ήταν κατάλληλα για online πλατφόρμες.

Άποψη του περιπτέρου της γκαλερί David Zwirner στην Art021 ©David Zwirner

Ο Nick Buckley Wood, διευθυντής της γκαλερί Thaddaeus Ropac στην Ασία, έφτασε στη Σαγκάη από το Χονγκ Κονγκ για να επιβλέψει τη συμμετοχή στο West Bund Art & Design και, όπως δήλωσε στοArtnet, παρά την υποχρεωτική απομόνωση και τους περιορισμούς το γεγονός ότι είχε τη δυνατότητα να έρθει σε επικοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο με αγοραστές μετά από μήνες πωλήσεων μόνο από το διαδίκτυο, τον αποζημίωσε ηθικά και οικονομικά: «Κανένα online sale room δε μπορεί να συγκριθεί με το να συζητάς με τον συλλέκτη μπροστά από ένα έργο». Σύμφωνα με τον Leo Xu, διευθυντή της γκαλερί David Zwirner στο Χονγκ Κονγκ, που συμμετείχε στην ART021, η συνολική καραντίνα για να πάει κανείς στη Σαγκάη στην ουσία είναι ένας μήνας καθώς, επιστρέφοντας στη βάση του, πρέπει να μείνει άλλες 15 ημέρες σε κατ’ οίκον περιορισμό. Οι πωλήσεις όμως ήταν πέραν κάθε προσδοκίας και με βάση πληροφορίες διεθνών ιστοσελίδων η πούλησε έργα αξίας πάνω από 5 εκατομμύρια δολάρια. Αντίστοιχα, ο Xi Li, υπεύθυνος της Gagosian για την Ασία δήλωσε ότι η συμμετοχή στην ART021 ήταν απόλυτα επιτυχής και διατέθηκαν έργα των Pierre Soulages, Jia Aili, Takashi Murakami, Katherine Gross, Urs Fisher, Robert Indiana παρά το γεγονός ότι δεν έδωσαν το παρόν συλλέκτες εκτός Κίνας. Οι τοπικοί αγοραστές, όμως, συμπεριλαμβανομένων και μουσείων όπως το Long Museum, στήριξαν ενεργά τη φουάρ και έκαναν μία πολύ τονωτική ένεση στην αγορά.

Η γκαλερί Perrotin στην ART021. Φωτογραφία: JJY PHOTO. ©2020 Kaikai Kiki Co.

Όσοι ήρθαν στη Σαγκάη από το εξωτερικό ήταν σαν να βρίσκονταν μέσα σε μία ασφαλή υγειονομική κάψουλα, όπου η καθημερινότητα , παρά τα σχετικά μέτρα προστασίας, έχει επανέλθει στην κανονικότητα. Η συνάντηση μεταξύ συλλεκτών και ντίλερ από κοντά έπειτα από τις μακροχρόνιες απαγορεύσεις, ήταν σχεδόν συγκινητική, παρά την προσωρινή αμηχανία και τη δυσκολία αναγνώρισης με τη μάσκα. Γκαλερίστες και αγοραστές ξαναθυμήθηκαν πως ήταν το κλίμα στις μεγάλες διεθνείς φουάρ και επιβεβαίωσαν ότι κανένα online εργαλείο δε μπορεί να υποκαταστήσει τη φυσική παρουσία.

Σύμφωνα, μάλιστα, με τα δεδομένα πρόσφατης έρευνα της Arts Economics σε συλλέκτες  από τη Νέα Υόρκη, οι περισσότεροι δήλωσαν πως έχουν κουραστεί πολύ από την ψηφιακή διαδικασία αγορών, ειδικά σε ότι αφορά τα art fairs. Μόλις το 22% από αυτούς πραγματοποίησε αγορές σε online fairs, παρότι στην πλειοψηφία τους τα επισκέφθηκαν.

Zhang Yibei, Body and tail of snake (02). Από την γκαλερί BANK στην West Bund Art & Design 2020. ©Zhang Yibei

Η Κίνα έκανε το πρώτο βήμα προς την κανονικότητα με τις πρόσφατες πετυχημένες διοργανώσεις και παρά τους περιορισμούς. Οπουδήποτε αλλού στον κόσμο είναι προς το παρόν αδιανόητο να γίνονται εκθέσεις με χιλιάδες επισκέπτες. Στην ατζέντα έπονται το Art Basel στο Χονγκ Κονγκ και η φουάρ της Ταϊπέι. Όμως, η αυξανομένη επιδημιολογική επιβάρυνση σε άλλα μέρη του κόσμου έχει σημάνει και πάλι την πιθανότητα να ξανακλείσουν τα σύνορα και το πρόγραμμα να ανατραπεί για ακόμα μια φορά.