Maria Callas in London © AP Photo / Laurence Harris

Μαρία Κάλλας: Θρύλος για πάντα

Ζούμε σε μια εποχή που οι διασημότητες, οι επώνυμοι, οι γνωστοί, οι «λαμπεροί» συνεχώς πληθαίνουν. Άλλοι απολαμβάνουν τη δόξα και τη φήμη τους για λίγο (μια χαρά το είπε ο Άντι Γουόρχολ) άλλοι για περισσότερο όμως πραγματικά ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις ανθρώπων που ξεπερνούν αυτά τα όρια και διαγράφουν την πορεία τους με ανεξίτηλα χρώματα φτάνοντας στη διάσταση του παντοτινού θρύλου. Η Μαρία Κάλλας είναι αναμφισβήτητα μια τέτοια περίπτωση, όχι μόνο γιατί υπήρξε μοναδική στο καλλιτεχνικό είδος το οποίο υπηρέτησε αλλά και γιατί ως προσωπικότητα ήταν φτιαγμένη από τέτοιο υλικό, εύθραυστο και αδιαπέραστο μαζί, από το οποίο κατασκευάζονται τα διαχρονικά σύμβολα. Μια χαρακτηριστική εικόνα της θέλησης, της δύναμης της αλλά κυρίως της απίστευτης αντανάκλασης της στο κοινό, ακόμα και μια δύσκολη περίοδο στα μέσα της δεκαετίας του ‘60, μας μεταφέρει ο συγγραφέας Φρανσουά Φορεστιέ στο βιβλίο του «Αριστοτέλης Ωνάσης: Ο άνθρωπος που τα ήθελε όλα» (εκδόσεις Μελάνι, 2006, σε μετάφραση Ρίτας Κολαϊτη):

«Πιστεύει πως επιτέλους την αγαπούν γι’ αυτό που είναι. Εγκαταλείπεται σε αυτή τη γλυκιά αίσθηση: όταν οι προσκεκλημένες Μπέτι Ντέιβις, Λιζ Τέιλορ, και Μαργκότ Φοντείν έρχονται να της κρατήσουν συντροφιά, εκείνη είναι περήφανη που βρίσκεται στο πλευρό του Άρη.  Συχνά της προτείνουν ρόλους στον κινηματογράφο: ο φίλος της, Φράνκο Τζεφιρέλι, θα ήθελε να τη δει να παίζει σε μια διασκευή της Μήδειας, ενώ ένας Αμερικανός παραγωγός της προτείνει πρωταγωνιστικό ρόλο σε μια ταινία που ετοιμάζει, Τα κανόνια του Ναβαρόνε. Αβέβαιη, διστάζει, έπειτα αρνείται. Ο Τζεφιρέλι της προτείνει να ξανανέβει στο σανίδι για μια παράσταση της Νόρμα. Αυτήν τη φορά δέχεται. Ίσως θέλει να έρθει για τελευταία φορά σ’ επαφή με το κοινό, να βιώσει τον οριστικό χαμό της καλλιτεχνικής της ζωής και του παιδιού που έχασε.

Χρύσα: «Μελέτη για γλυπτό με μολύβι» Από τη διαδικτυακή δημοπρασία για το Μουσείο Μαρία Κάλλας, Παραχώρηση Vergos Auctions

Παρά το τεράστιο τρακ που νιώθει, εμφανίζεται μπροστά στο κοινό στην Όπερα του Παρισιού. Η αίθουσα βρίθει κομψότητας: ανάμεσα στο κοινό βρίσκεται ο Τσάρλι Τσάπλιν, ο Ιβ Σεν Λοράν, ο Αγά Χαν. Η ορχήστρα ξεκινά. Η Κάλλας τραγουδά. Ο Αρίστος είναι εκεί καρδιοχτυπώντας.  Ξάφνου, η φωνή σπάει: το κόντρα ντο βγαίνει φάλτσο. Ακολουθεί ο διασυρμός: γιουχαϊσματα και σφυρίγματα αποδοκιμασίας ξεσπούν από παντού, με μια ανυποψίαστη δύναμη. Η Κάλλας τους αντιμετωπίζει: κοιτάζει το θορυβώδες πλήθος, σηκώνει το χέρι και σταματάει τον διευθυντή ορχήστρας. “Da capo”  λέει. Ξαναρχίζουν. Αυτή τη φορά, οργισμένη, υπέροχη, κρατά τη νότα. Οι “υπέρ” χειροκροτούν με όλη τους τη δύναμη. Οι “κατά” ποδοκροτούν. Χαλασμός κόσμου. Στους διαδρόμους , άνθρωποι πιάνονται στα χέρια, πουκάμισα σκίζονται, κουμπιά πετάγονται στον αέρα. Η αστυνομία παρεμβαίνει για να χωρίσει τους εξαγριωμένους.»

Ελάχιστοι άνθρωποι έχουν το προνόμιο να εκπέμπουν και να προκαλούν τέτοια συναισθήματα και ακόμη λιγότεροι διατηρούν το μύθο τους δεκαετίες μετά το θάνατο τους. O Ελληνικός Σύλλογος Μαρία Κάλλας ιδρύθηκε με πρωτοβουλία των θαυμαστών της εξέχουσας καλλιτέχνιδας προκειμένου να δημιουργηθεί το ομώνυμο Μουσείο το οποίο θα στεγαστεί στην Αθήνα (Μητροπόλεως 44), σε κτίριο που παραχωρήθηκε από τον Δήμο Αθηναίων. Για την υποστήριξη του Συλλόγου, και ειδικότερα για την αγορά προσωπικών αντικειμένων της σπουδαίας σοπράνο που θα εμπλουτίσουν τη συλλογή του Μουσείου, διεξάγεται αυτές τις μέρες, 7 έως 14 Δεκεμβρίου,  μια διαδικτυακή δημοπρασία από τον οίκο Βέργος μέσω της ιστοσελίδας www.vergosauctions.com και σε αυτήν μπορούν να συμμετέχουν μέσω μίας απλής διαδικασίας, όλοι όσοι επιθυμούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην υποστήριξη σκοπών που προάγουν τη διεθνή πολιτιστική ταυτότητα της χώρας μας.

Τα 150 έργα της δημοπρατούμενης συλλογής περιλαμβάνουν πίνακες, μεταξοτυπίες, γλυπτά καθώς και ιδιαίτερες, σπάνιας θεματολογίας αφίσες. Τα έργα προέρχονται από σύγχρονους και διεθνώς αναγνωρισμένους κυρίως Έλληνες καλλιτέχνες,  μεταξύ των οποίων Άγγελος (Παναγιώτου), Κώστας Βαρότσος, Chryssa, Κωστής Γεωργίου, Μάρα Καρέτσου, Μιχάλης Λεκάκης, Μίλτος Παντελιάς, Γιάννης Ψυχοπαίδης, Αλέξανδρος Ψυχούλης κ.ά. Ένα μέρος των έργων της δημοπρατούμενης συλλογής αποτελεί δωρεά των ίδιων των καλλιτεχνών για τον εμπλουτισμό της συλλογής του Μουσείου, ενώ όλα τα υπόλοιπα έργα, δωρίζονται από την προσωπική συλλογή της Προέδρου του Ελληνικού Συλλόγου Μαρία Κάλλας, κας Λιάνας Σκουρλή.

Γιάννης Ψυχοπαίδης: «Πορτρέτο της Μαρίας Κάλλας». Από τη διαδικτυακή δημοπρασία για το Μουσείο Μαρία Κάλλας, Παραχώρηση Vergos Auctions